تورک دیلی و ادبیاتی

                                                       

 

اوچونجو بؤلوم

        یونجالیغی بیچمه‌ده نه ترلر تؤکولدو، نه امکلر چکیلدی، بیر یاندا قالسین!  آنجاق ایشین سونوجو حئیوانلارین اومدوقلاریندان داها باشاریلی اولدو.

              تارلاداکی ایش آیقیتلاری‌نین  اینسانلارا قایریلدیغی اوچون  آرخا آیاقلاری اوستونده یئرییه بیلمه‌ین حئیوانلار، اونلاری قوللانماقدا چتینلیک چکیردیلر آنجاق دونقوزلار اوسلاری ایله بو کیمی انگللری قولایلیقلا اوتادان قالدیرا بیلیردیلر. گئرچکدن ده دونقوزلار هوشلو-باشلی اولدوقلارینا گؤره اؤندر ساییلمالی‌ایدیلار. اونلارین تارلادا  یؤنتیم ایله گؤزه‌تیمدن باشقا ایشلری یوخ ایدی.

              آتلارا گلینجه، تارلانین قاریش قاریشینی تانییان کلووئر ایله باکسئر، دئمک اولار  جونزون ایشچیلریندن یاخشیراق اکین-بیچین  ایشینی باجاریردیلار. اونلار گمسیز، دیزگینسیز تارلانی باشدان باشا دؤیکله‌یه‌رک، بیچیب ییغیشدیردیلار . بیر دونقوز ایسه آرخالاریجا دوشوب یئری گلنده «هوش یولداش!»، «گئری دؤن یولداش!» دئییردی. حئیوانلارین هامیسی یونجانین ییغیب-یغیشدیرماسینا قاتیلمیشدیلار. بؤیوکلو-کیچیکلی ایشین بیر  اوجوندان توتوردو. تویوقلار ایله اؤردکلر، گون بویو گونشین آلتیندا  دیمدیکلری ایله اوفاجیق چؤر-چؤپلری ییغاراق گل-گئتده ایدیلر. سونوندا، حئیوانلار ایکی گون تئزراق بیچین ایشینی قورتاردیلار. بو ایندییه‌دک تارلادا گؤرونن ان بؤیوک بیچینچیلیک ایدی .اوروندن  بیرجه یارپاق ساپی بئله اولسون اؤردکلر ایله تویوقلارین ایتی گؤزلریندن یایینیب یئرده قالمامیشدی. اوسته‌لیک اوروندن بیر آغیزلیق بئله قیرپی- چیرپی اولمامیشدی.

              یایدا ایش ساعات کیمی ایره‌‌‌لی‌‌له‌‌ییردی. ائردیکلری بو موتلولوغون اولاسیلیغینی بئله بئیینلریندن گئچیرمه‌‌ین حئیوانلار، ایندی یئدیکلری یئم آغیزلاریندا باشقا بیر داد وئریردی. گئرچکدن ده بو چکدیکلری امگین یئم ایدی نه دارگؤز آغالاری‌نین قاباقلارینا آتدیغی یئمجیک. آلچاق، سولوک اینسانین گئدیشی ایله گونلوک یئیه‌‌جک بوللاشیب دینجه‌لیش سوره‌سی ایسه آرتمیشدی.

              حئیوانلارین  باشاراتسیزلیغی اونلاری چئشیدلی چتینلیکلر ایله قارشی قارشییا قویوردو. اؤرنگین اونلار تاخیل بیچینیینده کولش دؤین آیقیتی‌نین اولمادیغینا گؤره اسکیکیلر کیمی، پوفله‌یه‌رک دنی ساماندان آریتلاییردیلار. بونلار‌لا بئله، دونقوزلارین اوسو، باکسئرین گوجو  بوتون ایشلری یولونا سالیردی. حئیوانلارین هامیسی  باکسئری آلقیشلاییردیلار. باکسئر جونز چاغیندا دا چالیشقان بیریسی ایدی آنجاق ایندی او اوچ آتجا ایشله‌‌ییردی.هردن ائله گؤرونوردو سانکی تارلانین بوتون ایشلری  باکسئری چیگینلرینه یوکله‌نیب. قاش آغاراندان قارالانادک او چکیب ایته‌له‌مکده ایدی. چتین ایشلرین دویونو یالنیز اونون تویناغی ایله آچیلیردی.  او کؤنوللو اولاراق گونجل ایش باشلامادان  گره‌کن یئرلره ایشله‌مک اوچون  خوروزلارین بیری ایله، گونده یاریم ساعات باشقالاریندان تئز اویادیلماسی اوزه‌رینده آنلاشمیشدی. اونون چیخیلماز دوروملاردا، سؤیله‌دیگی بیر اؤز دئییمی وار ایدی: «من برک چالیشاجاغام».

              تارلادا  هر حئیوان اؤز چیخاریجا ایشله‌ییردی. اؤرنگین :  تویوقلار ایله  اؤردکلر  تاخیل بیچینینده یئره سپه‌لنمیش  دنلردن بئش چووال توپلایا بیلمیشدیلر.                                             

              تارلادا آرتیق کیمسه  اوغورلوق ائله‌میردی، کیمسه یئم پایینا گؤره دئیینمیردی. گئچمیش دؤنمده یایغین اولان دؤیوشمه، سؤیوشمه، تپیشمه، قاپیشما، قیسقاناما کیمی پیس داورانیشلارین ایزی بیر یوللوق اولاراق یاشاملاریندان سیلینمیشدی.

              ایش آلتیندان قاچانلارین سایی لاپ آزالمیشدی.دئییلمه‌لی‌دیر؛ مولی سحرلری گئج قالخیب ایش باشیندا ایسه آیاغینا داش باتدیغینی سؤیله‌یه‌رک تئز چالیشمادان ال چکیردی. پیشیگین داورانیش ایسه بام-باشقا ایدی، او ایش آدی گلنده آرادان یوخ اولوب، ایش بیتنده  یا یئمک یئینده، بیر اولای اولمامیش کیمی تاپیلیب گلیردی. سوروشدورولاندا ایسه، سئویملی-سئویملی میریلداماسی ایله  هامینی ایناندیراجاق یالانلار سؤیله‌ییردی. دئوریمدن سونرا قوجا ائششک بئنجامینین، دگیشمه‌‌دیگی آیدینجا گؤرونوردو. او جونز چاغینداکی کیمی ایشله‌ییردی؛  نه آز، نه چوخ. باخیشی دئوریمین سونوجلارینا گؤره بللی دئییلدی. سوروشاندا: «جونز چاغی موتلومویدون یوخسا ایندی؟» یالنیز  دئییردی: « ائششکلر چوخ اوزون یاشار سیز ایندییه‌دک اؤلو بیر ائششک گؤرموشسونوزمو؟». سوروشانلار بو آنلاشیلماز یانیتلارلا اؤتوشمه‌لی ایدیلر.

              سود گونو، دینجلیش گونو ایدی. دان یئمی گونده‌کیندن بیر ساعات گئج وئریلیردی. یئمکدن سونرا، هر یئددیجه‌ده آخسامادان گئچیریلن تؤرن باشلاییردی. اؤنجه بایراق دالغالاندیریلیردی. بایراق دئدیگین؛ اسنوبالین، بایان جونزون اوتاغیندان تاپدیغی، اوزه‌رینده آغ بویاقلا بوینوز- تویناق  چکدیگی اسکی بیر یاشیل اؤرتوک ایدی. اسنوبالین دئدیگینه گؤره یاشیل، اینگیلیس تارلالاری‌نین سیمگه‌سی، آغ بوینوز- تویناق ایسه یئر اوزوندن ایکی آیاقلیلارین کؤکو کسیلیرکن قورولاجاق حئیوانلار جومهوروسونون گؤسترگه‌سی ایدی. بایراغین قالدیریشی‌نین آردینجا، حئیوانلار گئنل ییغینجاق اوچون  بؤیوک آمباردا توپلاشیردیلار. بورادا گلن یئددیجه‌ده گؤروله‌جک ایشلر بلله‌نیب ایره‌لی سورولن اؤنرگه‌لر اوزه‌رینده دارتیشیلیردی. اؤنرگه وئرنلر یالنیز دونقوزلار ایدی. باشقا حئیوانلار ایسه بیرجه نئجه اوی وئرمگی اؤیرنمیشدیلر. دارتیشمالارین ان آشقین-داشقین اویه‌لری اسنوبال ایله ناپلئون ایدیلار. آنجاق اونلارین آنلاشمادیقلاری هامییا بللی اولموشدو. بیری‌نین وئردیگی اؤنرگه‌یه باشقاسی قارشی چیخیردی. باغچانین آرخاسینداکی کیچیک چیمنلیکده امکلی اولانلارا ائو تیکدیرمک کیمی، یاخشی اؤنرگه‌لره قارشی چیخیلماسادا، امکلی‌لیک یاشی‌نین اوستونده  بوش دارتیشمالار گئدیردی. ییغینجاقلار اینگلیس حئیوانلاریماهنیسی‌نین اوخونماسی ایله بیتیردی. اؤیله‌دن سونرا  اگلنمه-دینلنمه اوچون بوراخیلمیشدیر.

              دونقوزلار یاراق اوتاغینی اؤزلرینه  باشچیلیق اؤبگی سئچدیلر. اونلار آخشاملار بورادا، جونزون ائویندن گتیردیکلری بیتیکلر اوزوندن دمیرچیلیک ،آغاجچیلیق کیمی گره‌کلی اولان  ال ایشلرینی اؤیره‌نیردیلر. اسنوبال بونلارلا  یاناشی، یورولمادان حئیوانلاری دوزنله‌دیگی چئشیدلی درنکلر ایچینده اؤرگوتله‌مگه  چالیشیردی. او تویوقلارا،" یومورتا اوره‌تنلر درنگی" اینکلره "بیچیملی قویروقلولار بیرلیگی" سیچانلار ایله دووشان کیمی یابانجیل حئیوانلاری ائوجیللشدیرمک اوچون، " یئنیدن اؤیوتمه درنگی" قویونلارا، " آغ یونلولر سوروسو "، آیری  حئیوانلار  ایسه دگیشیک درنکلر اولوشدورماقدا ایدی. او حئیوانلارا یازیب اوخوماق  اؤیرتمک اوچون بیر اوخول آچدی. دوزنله‌نن درنکلرین چوخو باشاریسیزلیغا اوغرادی. اؤرنگین: یابانجیل حئیوانلاری ائوجیللشدیرمه چاباسی هامیدان تئزراق پاتلاق وئردی. یابانجیل حئیوانلارا یوموشاق داوراناندا سیرتیلیر سرت داوراناندا ایسه گئچمیشده کی داورانیشلارینی سوردوردولر.

              پیشیک، " یئنیدن  اؤیوتمه"  درنگینه قاتیلیب اوچ دؤرد گون دایانمادان چالیشدی. گونلرین بیرینده اونون دامدا اوتوروب سئرچه‌لره: « ایندی هامیمیز یولداشیق، ایسته‌سه‌نیز منیم جیرناغیمین اوستونه قونا بیلرسینیز» دئدیگی قوشلارین ایسه اوچوشوب  اوزاقلاشدیغی  گؤروندو.

              اوخو- یازما اؤیره‌تیمی باشاریلی ایدی. دئمک اولار حئیوانلار  هامیسی آز-چوخ  یازی-پوزونو اؤیره‌نه بیلمیشدیلر. دونقوزلارین یازیب اوخوماغی هامیدان یاخشی ایدی. ایتلرین اوخوماغی یاخشی ایدی آنجاق یئددی بویروقدان باشقا بیر یازینی اوخوماغا  ایلگی گؤسترمیردیلر. اوغلاق موریئل ایتلردن یاخشیراق اوخویا بیلیردی. او آخشام چاغلاری، کوللوکدن تاپدیغی  گونده‌لیک جیریقلارینی باشقا حئیوانلارا اوخویاردی. بئنجامین، دونقوزلار کیمی گؤزل اوخوردو آنجاق یئته‌نه‌گینی کیمسه‌یه گؤسترمیردی. اونون سانیسینا گؤره، اوخوماغادگر بیر یازی یوخویدو.  کلووئر الیفبانین هامیسینی اؤیره‌نه بیلمیشدی آنجاق حرفلری بیرلشدیره‌رک سؤزجوک دوزلده بیلمیردی. باکسئر  "د"  حرفیندن ایره‌لی‌یه گئده بیلمه‌دی. او یئکه آیاغی ایله  توز-تورپاغین اوستونده " آ " ، "‌ب " ، " ج " ، " د "  حرفلرینی چیزدیکدن سونرا دوروب ماتدیم- ماتدیم  گؤز تیکیردی اونلارا، قولاقلارینی ساللاییردی، یئله‌سینی سیلکه‌له‌ییردی، قیوریلیب آچیلیردی . نئیله‌ییردی حرفلرین قالانینی آنمیسامیردی. بیر ایکی  کره، " د " ، " و " ، " ز "  ، " گ " حرفلرینی اؤیره‌ندیگینده آنلادی"آ" ، "‌ب" ، "ج"، "د"   حرفلرینی اونودوب.  سونوندا،  او اؤیرندیگی  ایلک دؤرد حرفه یئتیندی. او حرفلری یادیرغاماماق اوچون گونده نئچه یول اونلاری یازاردی. مولی اؤز آدیی‌نین  حرفلریندن باشقاسینی اؤیرنمک ایسته‌میردی. او چالی-چیرپی ایله دوزلتدیگی آدینی، گول-چیچکله بزه‌یه‌رک  اؤیونوب سئوینیردی. حئیوانلارین قالانی "‌آ‌" حرفینده قالدیلار. آچیقجاسی  قویونلار، تویوقلار، اؤردکلر کیمی  بوش‌بئیین حئیوانلار، یئددی بویروغو بئله یادداشدان اوخویا بیلمیردیلر. اسنوبال بو سورونون اوستونده چوخلو دوشوندوکدن سونرا بیلدیردی:

-« یئددی بویروغو قیساجیق بیر دئییمده اؤزتله‌مک اولار: "دؤرد  آیاق یاخشی، ایکی آیاق یامان"  بو حئیوانلیق ایلکه‌لری‌نین اؤز سؤزودور. بوسؤزو سیم-سیخی توتانلار اینسانلیق آغالیغیندان قوروناجاقلار».

ایکی آیاقلیلارا بنزه‌ین قوشلار بوسؤزلره تپکی گؤسترمک ایسته‌دیکده  اسنوبال اوزونو اونلارا توتاراق ائکله‌دی:

-« یولداشلار قوشلارین قانادی بیر ایره‌لی‌له‌مه اؤرگه‌نی‌دیر نه ایشله‌مه.  بونا گؤره  قانادلار آیاق ساییلمالی‌دیر. اینسانی حئیواندان آییران ال‌دیر . او الی‌نین آراجیلیغی ایله کؤتو ایشلره قالخیشیر».

قوشلار اسنوبالین  نه دئدیگینی آنلامادیلار آنجاق اونون آچیقلاماسینی اونایلادیلار.حئیوانلار آلچاق کؤنوللوکله یئنی دئییمی  اؤیرنمگه باشلادیلار. "دؤرد آیاق یاخشی، ایکی آیاق یامان" دئییمی  بؤیوک آمبارین دوواری‌نین اوستونده، یئددی بویروغون  باشیندا، گؤزه چارپان بیر بیچیمده یازیلدی. قویونلار بو دئییمی چوخ سئودیلریندن ، آرخاجدا کورَنش ووروب دینجه‌لنده اوزون سوره هامیسی  بیرلیکده ، یورولمادان: « دؤرد آیاق یاخشی، ایکی آیاق یاما ما ما......مان »دئیه‌رک مله‌ییردیلر.

              ناپلئون اسنوبالین قوردوغو درنکلره، قوروملارا ایلگی گؤسترمیردی. او دئیینه‌رک: «گنجلری اؤیوتمک، یاشلیلارا گؤروله‌جک ایشلردن داها اؤنملی‌دیر.» دئییردی. یونجا بیچیمیندن سونرا، جئسی ایله بولوبئل انیکله‌یه‌رک  بیرلیکده دوققوز ساغلام قوچوق تارلا حئیوانلارینا آرتیردیلار. قوچوقلار سوددن آچیلینجا ناپلئون اونلاری قانجیقلاردان آییراراق  اؤیوتمه- بؤیوتمه‌لرینی اوزه‌رینه آلدی. او قوچوقلاری چاتی‌نین آلتینداکی گؤیرچینلیگه یئرلشدیردی. اورایا تکجه نردیوانلا  یاراق اوتاغیندان چیخیلا بیلردی. قوچوقلار گؤزلردن ایراقلاشینجا حئیوانلار چوخ تئز اونلاری یادیرغادیلار.

              سودلرین هارایا گئدیگی گیزی سونوندا بللندی. اونلار دونقوزلارین نوغالالارینا قاتیلیرمیش. یای آلمالاری یئتیشیب آغاجلارین آلتینا تؤکلمکده ایدی. حئیوانلار آلمالارین ائشید اولاراق آرالاریندا پای-بؤلوش اولاجاقلارینی سانیردیلار. بیر گون آغاج آلتی آلمالارین ییغیشدیریلیب دونقوزلارین یئمه‌سی اوچون، یاراق اوتاغینا داشینماسینا بویروق گلدی. حئیوانلار بونو دویجاق دئیینمگه باشلادیلار آنجاق بیر ایشه یارامادی. بوتون دونقوز لار اؤزللیکله  اسنوبال ایله ناپلئون  بو قونو اوزه‌رینده آنلاشمیشدیلار. گؤندریلن اسکوئیلر، حئیوانلارا گره‌کن آچیقلامالاری یاپدی.

-« یولداشلار!»- او کوکره‌دی. «اومارام، دوشنمه‌یه‌سینیز بیز دونقوزلر بو ایشلری، اؤز منجیللیگیمیزی، اوستونلوگوموزو گؤسترمک اوچون گؤروروک. یوخ! دوغروسونو ایسته‌سه‌نیز، بیزیم چوخوموز آلمانی، سودو سئومه‌ریک. بونلارین آدین ائشیدنده منیم اؤزومون اوره‌گیم بولانار. آنجاق  بیزیم آماجیمیز بونلاری یئمکدن ساغلیغیمیزی قوروماقدیر. یولداشلار! بیلمجیلرین  آراشدیردیقلارینا گؤره  آلما ایله سودون  ایچبنده‌کی تؤز، کسینلیکله  دونقوزلارین ساغلیغینا گره‌کلی‌دیر. بیلدیگینیز کیمی، بیز دونقوزلار بئیین ایشچیسی‌ییک. بوتون تارلانین یؤنتیمی  ایله دئنه‌تیمی بیزه باغلیدیر. بیز گئجه‌لی-گوندوزلو سیزین یاخشی گئچینمه‌نیز اوچون چالیشریق، بیلیرسینیزمی بیز گؤره‌ویمیزده آخساساق نه اولاجاق؟ جونز قاییداجاق. ائله دیر یولداشلار  قوشقوسوز  جونز قاییداجاق».

قویروغونو  بوللایا-بوللایا  گل-گئت ائدن اسکوئیلر دولوقساناراق ائکله‌دی:

-« قوشقوسوز ایچینیزده  جونزون قاییتماسینی ایسته‌ین بیر کیمسه یوخدور!»

      حئیوانلار ایندی تکجه بیر شئیه آرخایین‌ایدیلار اودا جونزون قاییتماماسی ایدی.  سورون چؤزولونجه آغیزلار باغلاندی. دارتیشمادان، سودلرایله آغاج آلتی آلمالارین ائله‌جه‌ده آغاجلارین اوستونده کی یئتیشمیش  آلمالارین دونقوزلار وئریلمه‌سی اوزه‌رینده آنلاشیلدی.