آغ-قارا گونلریم

علی حیدری آغ اسماعیللی

     تندیرین آجی توستوسو اوتاغی بورویوب. نفس چکمکده زولانیرام. بورنوم آجیشیر. آجیقلی-آجیقلی یئریمدن قالخیرام. آناما گئدیرم:

- نه توسسی سالمیسان، بورنوم، بوغازیم یاندی؟!

- وی علی بالام! دوردون یوخودان؟ ها بالامسان گئت چیشینی ائله، گل سنه تاپتاپا یاپیرام..یئری بالامسان، ال-اوزونو یو، قوی یوخون قاشسین.- دئییر آنام.

دئدیگی کیمی ائدیرم. اوزاقدان قیشقیریر:

- کؤپویولونون بالاسی به دئمه‌میشم کردیه یوخ، گئت  ایاخ یولونا. اؤزده ایاغ اوسته هن؟!

ایشه‌یرکن گولورم، هر زامانکی کیمی زانباق گوللری‌نین اوستونه! سویون سرینلیگی اوزومو دیشله‌ییر. لاکین داما گیرنده  تندیرین ایستیسی اوزومده لذّتلی بیر گیزیلتی یاشادیر. تندیر دامی قاپ-قارا هیس باسمیش بیر اوتاقدیر. اورتالیقدا بیر- بیریاریم مئتر درینلیگینده بیر تندیر وار قیراقدا بیر کوفله‌سی. تاواندا ایسه بیر باجا وار توستونو چکیر. گونون ایشیغی بیر بورو کیمی دامدان یئره دایانیر، ایچینده اینجه-اینجه توز، تورپاقلار قایناشیر. بوینومو اوزادیب تندیرین ایچینه باخیرام. آلما چیرپیلاری او قدر گؤزل یانیر کی! ایستی اوزومو یاندیرسادا کؤزلردن گؤز گؤتوره بیلمیرم. ساعاتلارجا باخیرام. آلاودا چئشید-چئشید رنگلر وار: قیرمیزی، ساری، ماوی، یاشیل؛ بیربیریندن اعلا، آمما بیر ایشیلتیلی تورونج رنگ وار وصفه گلمه‌ین قدر گؤزلدیر.

يازان : عباس ائلچین سه شنبه ۱۳۹۷/۰۱/۲۸ |

مقدمه مترجم  کتاب " تاریخ ژنتیک ترک‌ها"

هدایت عاقلی

ابوالقاضی بهادر خان میگوید : « ملت ترک چنان ملت بزرگی است که اگر انسان صد سال زندگی کند، از هفت سالگی قلم در دست بگیرد، شب و روز به نوشتن بپردازد، علم بر او الهام شود، با هر ده انگشت از هر دو دستش بنویسد، باز هم نمیتواند بگوید که تاریخ ترکها را نوشتم.

به همین دلیل به آینده‌گان پس از خود میگویم که اگر میخواهند نامشان هم ردیف انسانهای نامدار و بزرگ نوشته شود، قلمهایشان را به دست بگیرند و قلبهایشان را به چشمهی علم و عبرت پدرانشان وصل کنند، و تاریخ، مدنیت و شان ملتی را بنویسند که در چهار گوشه‌ی دنیا ایجاد کننده‌گان مدنیت، فضیلت، کشاورزی، دامداری و صنایع بوده و دولتهای زیادی را برای اداره ی جوامع ایجاد کردند و نسبت به انسانها عشق میورزیدند را بنویسند».

تکلیف کاملا روشن است. این سخنان فردی است که چهار قرن پیش یعنی زمانی که رنسانس اروپا هنوز در ابتدای راه خود بود به قلم آورده است. با نگاهی به گذشتهی نه چندان دور و مشاهدهی هر آنچه که تاریخ نویسان غربی و روسی در کتمان تاریخ واقعی ترکها انجام داده‌اند اهمیت وصیت ابوالقاضی بهادرخان بیشتر احساس میشود. افسوس که شیادان تاریخ ساز در بسیاری از مواقع حتی برخی از متفکران ترک را نیز توانستند به ورطه‌ی انحراف بکشانند و در به وقوع پیوستن این فاجعه نباید از سهم کم کاریهایمان چشم پوشی نماییم.

يازان : عباس ائلچین شنبه ۱۳۹۷/۰۱/۱۸ |

عؤمورلوک حسرت

علی حیدری آغ اسماعیللی

   اوشاقلارین سسی کوچه‌نی بوروموشدو. اؤزومو ساخلایا بیلمه‌ییب تلَسیک ائودن ائشیگه آتیلدیم. هره بیر یانا قاچیردی. بیلر-بیلمز منه‌ ده هیجان ال وئردی.  اوشاقلارا دوغرو قاچدیم. قدرت آتلانیب-دوشه‌رک اویان-بویانا قوشوردو. زورلا اونو ساخلاشدیریب سوروشدوم:

- نه اولوب..نه خبردی؟!

- حاضیرلاشیریق.. گؤله گئدیریک..اورمو گؤلونه. ایندی مینی بوس گلر؛ آتام قارپیز-خیار  آلماغا گئتدی، آنامدا دئییشک پالتارلاریمیزی قویور؛ ناهار حاضیرلاییر...

       قدرت گؤره‌ر-گؤرمز گؤلو ائله تعریفله‌ییردی کی اورگیمده آلاولی ایستک یارادیردی. آمما بیر سؤزو یادیندان چیخارتمیشدی سانکی، یادا منه یاندیق وئرمک اوچون اؤزو بیله-بیله سؤیله‌میردی. گؤله گئتمه سئوینجیندن من کؤکوندن اونودولموشدوم. بو اوزدن، او دئدیکجه منیم  ایچیمده گؤله گئتمگه ایستک آرتیر، اورگیمدن قانلار آخیردی. اونودولدوغومدان اورگیم سیخیلیردی. بیر آز داها دورسایدیم آغلایاجاقدیم. آخی بیزیم هر گونوموز برابر کئچیردی، هر یئره برابر گئدردیک، آناسی هر زامان منه، قدرتدن موغایات اول دئیه تاپشیراردی. بیر گون بیزده، بیر گون اونلاردا ناهار یئیردیک، قارداشدان دا یاخین ایدیک. ایندیسه ندن من یاددان چیخمیشدیم؟! کوسکون-کوسکون قدرتی سئوینجینده بوراخیب ائوه قاچدیم. تاختا قاپیمیزدان، سوواخلی دیوارلارمیزدان، یئردن، گؤیدن زهلم گئتدی. آخی منده گؤله گئتمک ایسته‌ییردیم. آنجاق ایندییه‌دک من شهریمیزین چوخلو یئرینه گئده‌ بیلمه‌میشدیم نه قالسین اورمو گؤلونه! نه آتام ائوده ایدی نه ده آنام. دوشونوردوم؛ نییه منه صاحاب چیخان یوخدور؟ بس منیم ایستکلریم همیشه اورگیمده قالاجاق؟ قورتولوش یولو هایاندادیر؟!  

يازان : عباس ائلچین پنجشنبه ۱۳۹۷/۰۱/۱۶ |