قوجا دونیانین حسین جوانی

ترانه واحد 

   حیاتی بویو آذربایجانین گونئیی ایله قوزئیی آراسیندا معنوی کؤرپو سالماغا چالیشان حسین جوان آذربایجان آشیق ادبیاتی نین همیشه‌جوان، بارلی-برکتلی بوداق‌لاریندان بیری‌دیر.  

     آشیق نه گؤزل یازدی، 

     میرزه‌لر گؤزل یازدی، 

     قومرو کیمی دانیشان  

     سینمده تئللی سازدی.  

     - دئین حسین جوان 1916-جی ایلده گونئی آذربایجانین کرمدوز ماحالی‌نین اوُتی کندینده یوخسول بیر عاییله‌ده آنادان اولوب. ائرکن یاشلاریندا آتاسی مکائیل کیشی غفیل دونیاسینی دییشیر، آناسی زهره مادّی-معنوی احتییاج‌لارا تاب گتیره‌بیلمه دیگیندن اوغلو و اوچ قیزی ایله بیرلیکده آرازین قوزئی سمتینه پناه گتیریر، گورانبوی رایونونون دلممّدلی کندینده مسکونلاشیر. 

يازان : عباس ائلچین سه شنبه ۱۴۰۱/۰۳/۳۱ |

آشیق غریب داستانی

 آشیق غریب (ائرمنی: . Աշուղ Ղարիբ؛ گورجو:. აშიკ ქერიბი؛ قیریم‌تاتار. یولجو غاریپ ؛ تورک: آشیق غاریپ؛تورکمن: شاصنم-غاریپ) — گونئی قافقاز، اورتا آسیا و یاخین شرقده گئنیش یاییلان خالق ناغیلی. همچنین بو اثر آشیق‌لار طرفیندن ایفا اولونان لیریک[۱]داستانی[۲][۳][۴][۵]ساییلیر، بوندان باشقا او، اساسیندا مشهور فولکلور سوژه‌سی ( " ار آروادی‌نین تویوندا ایشتیراک ائدیر " )[۶]اولان اِپوس[۷] ژانرینا عایید اولونور.    

  داستان اوغوز-تورک منشألی‌دیر[۸]. 1837-جی ایلده میخائیل لرمونتوف ناغیلین آذربایجان ورسیونونو[۲][۹][۱۰][۳][۵][۱۱]ایلک دفعه  یازدیقدان و یازی 1846-جی ایلده درج اولوندوقدان سونرا، اثر روس‌دیللی موحیطده گئنیش شؤهرت قازاندی[۲]. بوندان باشقا ائرمنی، گورجو، تورک، تورکمن و س. ورسیون‌لار دا مؤوجوددور[۵][۱۲]. گورجولر و ائرمنی‌لرین آراسیندا عاشیق غریب باره ده روایت آذربایجان خالقی ایله اونسیت نتیجه‌سینده یاییلمیشدیر[۸]. اثرده پول، ثروت، نجیب‌لیگه قارشی پوئزیا و موسیقیدن عیبارت اینجه صنعت قووّه‌سی موقاویمت گؤستریر[۱۳]. داستانین سوژه‌سی اساسیندا اوچ اوپرا و بالت یازیلیب، فیلم چکیلیب. 

يازان : عباس ائلچین پنجشنبه ۱۴۰۰/۰۷/۱۵ |

ساري آشيق — باياتي اوستادي.[1]

یاشاییشی

17. عصر آذربايجان آشيقلاريندان اولان ساري آشيغين دوغوم و اؤلوم تاريخي دقيق معلوم دئييل. ساري آشيق لاچين رايونونون گوله‌بيرد کندي‌نين ياخينليغيندا، هَکَري چايي‌نين ساغ ساحيلينده 17-19 عصرلرده مؤوجود اولان و حاضيردا خاراباليقلاري قالان قاراداغلي کندينده آنادان اولموش، ياشاميش و قاراداغلي کندي‌نين ياخينليغيندا حاضيرکي گوله‌بيرد کندينين اراضيسينده دفن اولونموشدور.

يازان : عباس ائلچین یکشنبه ۱۳۹۸/۰۱/۱۱ |

روحون معماري - ميسکين آبدال  

      " قيرخلار پيري "  اؤزو وئريب درسيمي عوممان منيم، 

     چتين گيره اورگيمه لعيني-شئيطان منيم. 

     سئييد ميسکين آبدال منم، سؤز منيم، مئيدان منيم، 

     قورويانيم اؤزون قورو خایين دوستلاردان مني.  

     سازي نين سسي، قلبي نين سؤزو ايله عصرلري آدلاييب کئچن ميسکين آبدال کيمدير؟ سازلا-سؤزون وحدتينده هانسي مؤعجيزه لر ياراندي؟ ميسکين آبدال هانسي تاريخي شخصيتين ياخين سيرداشي، مسلکداشي اولدو؟ بو سواللارا جاواب تاپماق اوچون 15. عصرين سونو، 16. عصرين اوللرينه - ميسکين آبدالين زامانينا يوللانيريق. 

يازان : عباس ائلچین یکشنبه ۱۳۹۱/۰۱/۲۰ |

بیر گون ائشیدرسینیز  آلی دا کؤچدو 

حاق آشيغي   

  حاقي و عدالتي تبليغ ائدن عورفان صاحیبي، صوفی شاعير آشيق آلي نين ياراديجيليغي ايله آشيق شئعیري نين يئني عؤمرو، يئني دؤورو باشلاندي.    

  1801-جي ايلده گؤيچه ماحالي نين قيزيل ونگ کندينده يوخسول بير عاييلهده دونيايا گلن آشيق آلي 19. عصر گؤيچه آشيق موحيطي نين ان اونلو صنعتکارلاريندان بيري اولدو.  

  جامالين شؤوقوندن ديليم اولدو تنگ، 

  چايدا باليق اولار، دريادا نهنگ، 

  ماحاليم گؤيچه دي، کنديم قيزيل ونگ، 

  آشيق آلي بيردير، بيره-بير گرک. 

يازان : عباس ائلچین شنبه ۱۳۹۰/۰۷/۰۹ |

بؤيوك تورك اوزاني :قاراجا اوغلان

۱۷. نجي يوزايلده  ياشاديغي سانيليير. گؤچبه تورکمن اوبالاريندا يئتيشدي.اصيل آدي نين ايسماعيل، خليل يا دا حسن اولدوغو يولوندا گؤروشلر وار. حتا عيني مخلصله شئعيرلر يازميش بيرچوخ کاراجاوغلانين وارليغي بيله ساوونولور. آحمد قودسي تجر و شوکرو ائلچينين آراشتديرمالاري، ياشامي نين بؤيوک بؤلومونو رومئلينده گئچيرن و قانوني سولطان سوليمان دؤنمينده آووستوريا سفرينه قاتيلان بير قاراجاوغلانين وارليغيني اورتايا قويار. فواد کؤپرولو و جاهيت اؤزتئللي كيمي آراشديرماجيلار دا، 17.نجي يوزايلدا ياشاديغيني ساوونور. بو آراشتيرماجيلارا گؤره قاراجاوغلان، شئعيرلرينده آبازا حسن پاشانين اؤلدورولمه سي، کؤپرولو فاضيل آحمد پاشانين آووستوريا سفري كيمي بو دؤنمه عايد تاريخسل اولايلاردان سؤز ائدر.  

  قاراجا اوغلانين شئعيري عشق و دوغا اوزرينده قورولودور. آيريليق،غوربت، سيلا اؤزلمي و اؤلوم ان چوخ دئيينديگي قونو لاردير. شئعيرلرينده سيخجا آدلاري گئچن اليف، زينب و ايسميکان آدلي قادينلارين سئوگيليلري اولدوغو سانيلير. دويغولاريني، ياشاديقلاريني، دوشونجه لريني ايچدن، گئرچکچي و اؤزگون بير شئعير ياپيسي ايچينده آنلادير.  

  قاراجا اوغلان، تورک آشيق ادبيياتينا يئپ يئني بير سؤيله ييش بيچيمي گتيردي. دوغا بنزتمه لريني سيخ سيخ قوللانير. چوخ يالين و تميز بير تورکجه قوللانير. اؤزوندن سونرا گلن بيرچوخ اوزاني دريندن ائتکيله دي. بو اولوملو ائتکيلر گونوموز تورک شئعيرينه قدر اوزانير. شئعيرلريني ايلک کز نوذهت ارقون  درله ييب يايينلادي. جاهيد اؤزتئللي نين قاراجا اوغلان-بوتون شئعيرلري آدلي درله مه سي ده اؤنملي قاراجا اوغلان آراشديرمالاريندان. بيرچوخ شئعيري بسته لندي. 

   آلا گؤزلوم من بو ائلدن گيدرسم 

  آلا گؤزلوم من بو ائلدن گيدرسم 

  زولفو پريشانيم قال ملول ملول

  کرم ائت آغليندان چيخارما مني 

  آغلا گؤزياشيني سيل ملول ملول

  يئيين ائي سئوديگيم سن سني دوزت 

  قاراني باغلا دا بياضي چؤز آت 

  دولدور وئر باده ني بير داها اوزات 

  آيريليق شربتين وئر ملول ملول

  الوان چيچکلردن سوخما باشينا 

  قودرت قلميني چکمه قاشينا 

  مني اونوتورسان دويما ياشينا 

  گز منيم عشقيمله يار ملول ملول

  قاراجا اووغلان دئر کي اؤلوب اؤلونجه 

  من ده گؤزل سئوديم کندي حاليمجه 

  واريب غوربت ائله واصيل اولونجا 

  دوستلاردان خبريم آل ملول ملول

كؤچورن : ائلچين 

يازان : عباس ائلچین سه شنبه ۱۳۸۹/۰۹/۰۹ |

  ائتمه دي مي ؟

  نه يينه  گووه نم   يالان دونيانين 

  کرمي يانديريب  کول اتمه دي مي ؟

  اون بير  آي بولبولو ائتديردي  فريا د

  گول ايچين بولبولو لال ائتمه دي مي ؟

  بولبول عاشيق ايدي قونچا گوللره 

  آرزوسون سؤيلردي اسن يئللره 

  مجنون ليلا ايچين دوشدو چؤللره 

  فرهاد داغلاري يول ائتمه دي مي ؟

  چوبان اوغلو  يارام دؤندو چيبانا 

  قوردوغوم باغلاريم اولدو ويرانا

  قارداشي  يوسوفو آتدي زيندانا 

  قـدري  ميصيردا قول ائتمه دي مي؟ 

                                                                                    چوبان اوغلو(۲۰۰۵-۱۹۴۰)

يازان : عباس ائلچین دوشنبه ۱۳۸۸/۱۰/۱۴ |

یارامادی

نه دئديمسه خالقا هئچ يارامادي 

  من گئديكدن  سونرا آرارلار مني 

  بوشا جاهيللرين گؤزو قاراردي 

  قورو چنه ايله يورارلار مني 

  دومان اسكيك اولماز هراوجا داغدا  

  بولبول اسكيك اولماز هر ياشيل باغدا 

  آتومون پاتلاييپ بيتديگي چاغدا 

  اونون اؤته سينده سورارلار مني 

  ابدي دئييلدير بو ياشيل باغلار  

  ابدي دئييلدير شو اوجا داغلار 

  اؤز قارداشيم شو بيزيم سوفتالار 

  مزاريمدا بيله قيرارلار مني 

 دؤيوشدوم  چکيشديم خام صوفويونان  

  تيکيلدي  قارشيما  بوش  قافايينان 

  آشيقلار گئده مز بير صفايينان 

  بؤيله بوشو بوشونا يورارلار مني 

  محزوني  شریفم غيري غم  يئمم  

  اوندان اؤته سيني کيمسه يه دئمم 

  اوفاق  ووجودوما   کفن ايسته مم 

  وارسا اينسانليقلا  سارارلار مني 

يازان : عباس ائلچین جمعه ۱۳۸۸/۱۰/۰۴ |