
محمدامین رسولزادهنین نظامیسی
پروفسور نصیب نصیبلی
احمد کسرویدن شیخ الاسلامییه قدر بوتون پان ایرانیستلرین و فارس عیرقچیلارینین بؤیوک ایستکله تکرار ائتدیکلری تِزه گؤره، آذربایجانین اسکی خالقی آذریلردن عیبارت ایمیش. اونلار دا شعرلر سؤیلهمیش، فارس ادبیاتینین زنگینلشمهسی اوچون چالیشمیشلار. بو فیکرین یانلیشلیغینی گؤسترن اثرلر آراسیندا محمد امین رسولزادهنین آذربایجان شاعیری نظامی آدلی آکادمیک آراشدیرماسی اؤزل بیر یئره صاحیبدیر. بو اینجلهمه محمد امین بیگین اوروپادا یاشاماق مجبوریتینده قالدیغی 30.لو ایللرینده یازیلمیش، بؤیوک شاعیر نظامینین 1941 ایلیندهکی 800.جو دوغوم ایلی آنیسینا اتحاف ائدیلمیشدیر. او دؤنملرده، ایراندا و ایران ائشیگینده نظامی اوچون آنما تؤرنلری گئچیلیرمکده ایدی. نظامی، عنعنهوی اولاراق ایران یا دا فارس شاعیری اولاراق تقدیم ائدیلیردی. بو قونودا شوروی ایستیثنا ایدی. رسولزادهیه گؤره، نظامی ابدی اثرلرینی فارسجا یازماسینا باخمایاراق، اونو ایران/فارس شاعیری سایماق دوغرو دئییلدیر. نظامی، تورک اوغلو تورکدور. نظامینین اتنیک کیملیگینه آیدینلیق گتیرن یازار، میلّی تاریخیمیزین بعضی اؤنملی قونولارینی بیلیمسل، اوبژکتیو شکیلده اینجهلهیرک میلّی تاریخ آلغیسینین اولوشماسیندا بؤیوک پایی اولموشدور.

نسیمی و فولکلور
پروفسور مدد چوبانوف
دونیانین بوتون صنعتکارلاری کیمی کلاسیک آذربایجان یازیچیلاری دا تاریخاً فولکلورلا عوضوی صورتده باغلی اولموشلار. اونلار اؤز یارادیجیلیقلاریندا شیفاهی خالق ادبیاتیندان گئنیش ایستیفاده ائدهرک همین اثرلرین اوخوناقلی اولماسینا چالیشمشلار.
عمادالدین نسیمی ده شیفاهی خالق ادبیاتیندان گئنیش ایستیفاده ائتمیشدیر. اونون یارادیجیلیغیندا شیفاهی خالق ادبیاتی - آتالار سؤزلری اؤزونو پارلاق شکیلده گؤستریر. بونون باشلیجا سببی، شوبههسیز، بیرینجی آتالار سؤزونون چوخ ییغجام، درین معنالی و هامی طرفیندن آنلاشیقلی؛ دیگر طرفدن ایسه اونون صنعتکار اوچون میثیلسیز تصویر و ایفاده واسیطهلری اولماسیدیر.
نسیمی اکثر حاللاردا آتالار سؤزونو شوعورلو صورتده دَییشدیریر، ایختیصار ائتمکله برابر اونا موعین علاوه لر ده ائدیردی. بئله لیکله، اونون اثرلرینده آتالار سؤزو یئنی معنا، مضمون و ماهیت داشیییردی. نسیمی بونلاردان اؤز یئرینده و مهارتله ایستیفاده ائتمگی باجاریردی.

اوزاق یاشیل آدا
واقف صمد اوغلو
اورگیم یول چکیر بیر گؤزه دؤنوب،
یوللار دا ترس کیمی اوزانیر، گولوم.
یوخومدان هر گئجه دورنالار کئچیر،
بیلمیرم نه اولوب، هارادان بیلیم؟!
بئله گئتسه سینار قوشلارین سسی،
دنیزین ده سسی گونبَگون باتار.
یوبانما، عزیزیم، گل قورتار منی،
آرخادان درد چاپیر، قورخورام چاتا...
حالیما یانان گرک سسین دوشنده یادا،
اؤتن گونلری قورو، یاخشی باخ، وئرمه بادا...
آیریلیق بیر دنیز ایمیش، سن اوزاق یاشیل آدا...
تئز اول خبر وئر، گؤروم نئجهسن،
گؤزلرین نئجهدی، یئریشین نئجه؟
یامان داریخمیشام، من سندن اؤترو،
باری بیر سوراق وئر اؤزون گلینجه.
یئرینی بیلمیرم، بیلسم گلَرم،
کؤنلونو آلارام، سئورم یئنه.
خزرین کؤکسوندن قالخان دومانا،
قارا شانی بوکوب گتیررم سنه...
حالیما یانان گرک سسین دوشنده یادا،
اؤتن گونلری قورو، یاخشی باخ، وئرمه بادا...
آیریلیق بیر دنیز ایمیش، سن اوزاق یاشیل آدا...