
قازاخ ادبياتينين تاريخي کؤکلري
پروفئسور نيظامي تاغيسوي
قازاخ ادبياتينين تاريخي کؤکلري قديمدير. اونون ان باشليجا خوصوصيتي شيفاهي خالق ياراديجيليغي عنعنهلرينه باغلي اولماسيندادير. بو ادبياتين تشککول و اينکيشافيندا موهوم رولو خالق نغمهکارلاري – آکينلار(akın)، ژيرشي(jirşı) و ژيراولار(jırau) اويناييرديلار. قازاخلارين شيفاهي ياراديجيليغيندا خالقين اورک چيرپينتيلاري، ميللي موستقيلليک اوغروندا موباريزه، عادت-عنعنهلري، دوشونجه طرزي، نغمهلري، روايتلري، افسانهلري، ناغيللاري، قهرمانليق و ائپيک پوئمالاري، آتالار سؤزو، ضربالمثللري عکسيني تاپيب. قازاخ فولکلوروندا سؤزون حقيقي معناسيندا نسيلدن-نسله اؤتورولن اينجيلر وار. قازاخ خالقينين معنوي زنگينليگي ايچينده «آلپاميش»، «قوبلاندي-باتير»، «يئر-تورقين»، «قمبر» و س. کيمي ياد ائللیلري لعنتلهين ائپيک پوئمالار، سئوگي، دوستلوق، صاديقليک و س. کيمي کئيفيتلري آشيلايان ليرو-ائپيک «کوزي-کورپئش» و «بايان-سلو»، «قيز-ژيبئک»، «ايمان-شولپان» و باشقا پوئمالار، «بئکئت حاقيندا داستان»، «يساتاي و مهمبت»، «اوتئگئن» و س. کيمي تاريخي پوئمالار وار.
ايروان تورکلرينين مطبوعات آبيدهسي
ضیاالدین محرماوو
کؤچورن:عباس ائلچین
اون دوققوزنجو عصرين آخيرلاريندا قديم ايروان قوبئرنيياسينين و خانليغينين ايجتيماعي-سياسي و مدني حياتيندا موهوم دييشيکليکلر باش وئرمکده ايدي. گؤرکملي و قاباقجيل معاريفچيلرين سعي سايهسينده ايروان شهرينده آذربايجان ديلينده درسليکلرين مئيدانا گلمهسي، کيتاب نشري، خاريجي اؤلکهلر ادبياتينا داير ترجومه اثرلرينين ايشيق اوزو گؤرمهسي، خوصوصيله ماراق دوغوروردو. بو فايدالي ايش اوچ ايستيقامتده اينکيشاف ائتديريليردي. ايروانين حودودلاريندان کنارلاردا يئرلي مؤليفلرين کيتابلاري نشر اولونوردو. مؤليفلر ايشيق اوزو گؤرن اثرلرينين تبريز، تئهران، تیفلیس، باخچاساراي و باکي کيمي شهرلرده چاپ اولونماسينا باخماياراق، اثرلرينين آدي ايله ياناشي دوغما وطنلري ايروانين آديني مؤليف کيمي خاطيرلاديرديلار. مثلا: شاعير عاريف ايرواني، شاعير و ديپلومات فخري ميرزه عباس ايرواني، موللا حاجي ايرواني و اونلارجا باشقا مؤليفلر اصلا ايرواندان اولدوقلاريني گؤسترميشلر...
بو يازيدا ييرمينجی عصرين اوللرينده ايرواندا نشرينه رسمي ايجازه وئريلن ژورناللار باره ده صؤحبت آچماق و قديم غربي آذربايجان تورپاغينين مطبوعات تاريخينه ايشيق توتماق ايستهميشيک.