کیتابین آدی:  اوشاق ادبیاتی

یازار: محمدعلی برزگر (گرگرلی آراز)

صحیفه سایی: 184

دگر : 10000 تومن

قونو: تورک دیللی خالقلارین آراسیندا بعضی افسانوی آدلارین شعیر ایله آراشدیرمالاری

 یایین ائوی: دفتر چاپ نشر(ائلچی بئ)

آدرس:  بندر انزلی شهرک صادقیه اوتوبان خالخال روبروی خانه های فرهنگیان دفتر چاپ نشر(ائلچی بئ)

 کیتابی الده ائتمک اوچون بو نومره لرله تماس توتا بیلرسینیز:

  09111868523- 09391601162 - 09120876528                                

يازان : عباس ائلچین سه شنبه ۱۳۹۷/۰۴/۲۶ |

اوخ-ياي؛ عدالت، بيلگه‌ليک و دنگه 
نورآي بيلگيلی
     اورخون و يئني‌سئي يازيتلاريندا ایشله‌دیلن گؤک‌تورک حرفلريندن "اوخ" اوخونان حرف "اوخ" شکلينده، "آي" يا دا "ياي" اوخونان حرف "ياي" شکلينده‌دير. 
     تورکلرده اوخ و ياي ساواش آلتي‌نين اولماسي‌نين ديشيندا، تورک کولتورونده و ميتولوژيسينده ده اؤنملي يئره صاحیب متافوْرلاردير. 
      اوخ گونشين دليجي و ياندیریجی ايشينلاريني،ياي ايسه شکيل و ائتيمولوژيک آنلام اعتيباري ايله "آي"یي سمبوليزه ائدر.دولاييسييلا تورکلرين أريل و ديشيل يين-يانگ سمبوللري ده اوخ و ياي-دير. يين و يانگ کلمه‌سي‌نين اویغور تورکجه‌سي ايله سؤيله‌نيشي ياروق و قاراريغ-دیر. ياروق؛ "ايشيق" آنلامينا گلير گوندوز و گونشي سيمگه‌له‌یر. قاراريغ ايسه "قارانليق" آنلاميندا ایشله‌نیلیر، گئجه‌ني و آي-یي سيمگه‌له‌یر. 
     ضييا گؤک‌آلپ "اوخ" کلمه‌سي‌نين ان آرخايک آنلامي‌نين "عاغيل" اولدوغونو سؤيلر. نئجه‌کی "اوْقوش" کلمه‌سي ده "عاغيل" و "ذکا" معناسيندا ایشله‌نیلیر. 
     "اوخ" کؤکو ايله باشلايان، اوخو-اوخوماق-اوخول کلمه‌لري ده عاغیل‌لانماق، آيدينلانماق، اؤیرنمک باغلاميندا دوشونولورسه "اوخ" کلمه‌سي چوخ آرتیق آنلام قازانير. نئجه‌کی اسکي تورکلر بيلگي ايلَتمک و خبرلشمک اوچون اوخلار ایشله‌دیردیلر. 
     ایلياده-یه گؤره شامانيزمده اوخ و ياي، کوزميک اوُچوش و تانرييا چاتميش آدام ايله باغلانتيلي بير سمبوليزمدي. 
     تورک قاغانلارين تاختا چيخيشلاريندا تانريدان قوُت آلديقلاري دوشونولدوگونده، بو سمبولو ايکوْنوْگرافيک اولاراق ایشلتمه‌لری داها بير آنلام قازانير. 
     اوخ و ياي حاکيمييت و حوکومدارليق سمبولو اولاراق دا ایشله‌دیلمیشدیر. بو باغلامدا عدالتينده سيمگه‌سي اولموشدور. 
     اوغوز قاغان دستانينداکي اوخ و ياي، اوغوز قاغان و اوغوللاري‌نين صاحيب اولاجاقلاري توپراقلاري گؤستَرن بير آلئگوْريدير. 
     اوغوز قاغان دؤولت تشکيلاتيندا بوْز اوخلاري ساغ قول، اوچ اوخلاري سول قول اولاراق ايکي‌يه آييرميشدی. 
    تورک ميتلرينده بيلگه‌ليک و عاغیل تنگريسي مئرگئن "عاغیللی مئرگئن تنگري" آدي ايله بيلينير. مئرگئن اوخچو تانريدير و ديلکلري يئرينه گتيرير. 
    هر شيي بيلن، "عاغیللی" مئرگئن تنگری گؤیون 7. قاتيندا اوتورور. مئرگئن کلمه آنلامي اولاراق اوخچو نيشانچي آنلامينا گلير.  هر شئيي بيلديگي اوچون هر شئيه گوجو چاتار. اوخو و يايي واردير. بيلگه‌ليگي‌ ايله آتديغي اوخ هدفيني چاشماز. اينسانلارا بيلگه‌ليک وئرير. او بيلگه تانريدير، بيليمي و فلسفه‌ني سيمگه‌له‌یر. 
کؤچورن: عباس ائلچین

يازان : عباس ائلچین دوشنبه ۱۳۹۷/۰۴/۲۵ |

آینور طالیبلی

تورک یوردو

سورما بانا کیمیم،‌ نه‌ییم..

باجاسی توتمه‌ین بیر ائو

اذان‌سیز بیر میناره‌ییم

دوشمانا یورد اولموش اولان...

قاراباغدا آچان چیچک

تبریزده‌کی تورک دیلی‌ییم

کرکوک‌ده‌کی تورکمنیم بن

ظولم ایچینده  اویغور تورکو...

 یاد ائلینده قیریمیم بن

تورکون آغلایان یوردویوم

قلبی قیریق تورک قیزی‌ییم...

قایناق: قیریم سسی

يازان : عباس ائلچین جمعه ۱۳۹۷/۰۴/۲۲ |

دؤخأ غوجا اوغلي دألي دومرول
    اوغوز ايللرينده دؤخأ غوجا اوغلي دألي دومرول ديين بير أر باردي. اول بير غوري چايينگ اوستوندن کؤپري غوروپ، کيم شوندان گچسه، اوتوز اوچ آقجا  آليپ، گچمه‌ديکدن-ده، غايتا اورا-اورا، قيرق آقجا آلاردي. موني اتمه‌سينينگ سبأبي اونونگ اؤزونه آشا گؤوني يتردي. اونسونگ اول: "دونيأده مندن دألي، مندن گويچلي أر تاپيلسا، اول منينگ بيلن سؤوِشه چيقسا. شوندا منينگ أرليگيم، باتيرليگيم، چالاسينليگيم، ييگيتليگيم روما، شاما يتيپ، عألمه يايراردي!" دييردي. 
بير گون شول کؤپرونينگ ياماجينا بير اوبا گؤچوپ گلدي. شول اوبادا بير ياغشي ييگيت دونيأدن اؤتدي. آللانينگ امري بيلن اول ييگيت اؤلدي. کيمسه اوغول دييو، کيمسه غارداش دييو، آغلاشديلار. اول ييگيت اوچين اولي ياس باغلاندي. دوُيدانسيز يردن دألي دومرول بو اوبا آتيني چاپديريپ يتيپ گلدي، آيدار:
– منينگ کؤپرومينگ يانيندا نأمه اوچين آغلارسينگيز، بو ياس، بو غووغا نأمه؟ 
اولار:
– خانيم، بيزينگ بير یاغشی ييگيديميز باردي، شول اؤلدي، شونونگ اوچين آغلاشاريس – ديييپ، جوغاپ برديلر. 
دألي دومرول: 
– سيزينگ اول ييگيدينگيزي کيم اؤلدوردي؟ – دييدي. 
اولار آيتديلار: 
– آللا تعالادان بویروق بولدي. آل غاناتلي عزراييل اونونگ جانيني آلدي. 
دألي دومرول: 
– اول آدامينگ جانيني آليان عزراييل ديييأنينگيز کيمدير؟ – ديييپ سورادي. – اَي، قادير آللا، بيرليگينگ، بارليگينگ حاقي اوچين عزراييلي بير منينگ گؤزومه گؤرکز! اونونگ بيلن سؤوِشه‌یين، چکيشه‌یين، ديکلشه‌یين، بو یاغشی ييگيدينگ جانيني غوتارايين! غايديبام عزراييلي یاغشی ييگيتلرينگ جانيني آلماز يالي اده‌یین! – دييدي.

يازان : عباس ائلچین دوشنبه ۱۳۹۷/۰۴/۱۱ |

Gorkut Atanyň kitaby:

 Döwhä goja ogly Däli Domrul 

Oguz illerinde Döwhä goja ogly Däli Domrul diýen bir är bardy. Ol bir gury çaýyň üstünden köpri gurup, kim şondan geçse, otuz üç akja (akja: teňňe, pul – Ak Welsapar) alyp, geçmedikden-de, gaýta ura-ura, kyrk akja alardy. Muny etmesiniň sebäbi onuň özüne aşa göwni ýeterdi. Onsoň ol: “Dünýäde menden däli, menden güýçli är tapylsa, ol meniň bilen söweşe çyksa. Şonda meniň ärligim, batyrlygym, çalasynlygym, ýigitligim Ruma, Şama ýetip, äleme ýaýrardy!” diýerdi.
Bir gün şol köprüniň ýamajyna bir oba göçüp geldi. Şol obada bir ýagşy ýigit dünýäden ötdi. Allanyň emri bilen ol ýigit öldi. Kimse ogul diýu, kimse gardaş diýu, aglaşdylar. Ol ýigit üçin uly ýas baglandy. Duýdansyz ýerden Däli Domrul bu oba atyny çapdyryp ýetip geldi, aýdar: 
   – Meniň köprümiň ýanynda näme üçin aglarsyňyz, bu ýas, bu gowga näme?
   Olar: 
   – Hanym, biziň bir ýagşy ýigidimiz bardy, şol öldi, şonuň üçin aglaşarys – diýip, jogap berdiler.

يازان : عباس ائلچین یکشنبه ۱۳۹۷/۰۴/۱۰ |

اوزئيير حاجی بیگلی‌نین، «او اولماسين، بو اولسون» موسيقيلي کومئديياسي
جميله حسنووا

     اوزئيير حاجی بیگلی ميثيلسيز بسته‌کار و بؤيوک دراماتورق اولموشدور. اونون ياراتديغي «ار و آرواد» (1909)، «او اولماسين، بو اولسون» (1910)، «آرشين مال آلان» (1913) کومئدييالاري آذربايجان مدنییت خزينه‌سينده ميرزه فتعلي آخوندوو و جليل محمدقولوزاده‌‌نین کلاسيک کومئدييالاري ايله بير جرگه‌ده دورور. لاکين اوزئییر حاجی بیگلی‌نین کومئدييالاري‌نین ان عومده جهتي اوندان عيبارتدير کي، صنعتکار توکنمز ياراديجيليق قودرتي سايه‌سينده دراماتورگيياني موسيقي ايله قوووشدورماغا نايل اولموش و ميلّي موسيقيلي کومئدييا ژانري‌نین اساسيني قويموشدور.
     اوزئییر حاجی بیگلی‌نین موسيقيلي کومئدييالاريندا اوبرازلارين موسيقي واسيطه‌سيله سجييه‌لنديريلمه‌سي، اونلارين موسيقي پورترئتلري‌نین ياراديلماسي، بير سيرا ديالوقلارين موسيقي‌يه سالينماسي، خورلاردان، رقصلردن ايستيفاده اولونماسي، دراماتيک و ليريک صحنه‌لرده موسيقي‌نین گئنيش يئر توتماسي موهوم خوصوصیيتلردير. عئيني زاماندا، اوزئییر حاجی بیگلی‌نین کومئدييالاري‌نین ادبي متني آيريليقدا دا صحنه‌ده عئيني تاثير گوجونه ماليکدير. خوصوصيله «او اولماسين، بو اولسون» کومئديياسي اوزئییر حاجی بیگلی دراماتورگيياسي‌نین ان پارلاق اؤرنگيدير.

يازان : عباس ائلچین سه شنبه ۱۳۹۷/۰۴/۰۵ |

O olmasın, Bu olsun

Üzeyir Hacıbəyovun 

1918

Bakı

او اولماسین، بو اولسون

اوزئییر حاجی بیگوف

1918

باکی

یوکله-Yüklə

يازان : عباس ائلچین سه شنبه ۱۳۹۷/۰۴/۰۵ |