تورک ميتولوژيسينده ۹ رقمي
• تورک ميتولوژيسينده دونياني يارادان قاراخان، دونيانين تام مرکزينه دوققوز داللي چام آغاجي تيکميشدي
• آلتايلارا گؤره اينسانين ايسکئلئتينده؛ باش، بئل، ديز، توپوق، آياق بيله يي، اوموز، ديرسک، آووچ و ال بيله يي اولماق اوزره دوققوز ائک واردير
• شامانلارين داوولوندا تانري اولگنين قيزي نين دوققوز و بير آنلاتيشدا دا اوچ رسمي واردير
• شامانلارين گئيديکلري " مانياک " آدينداکي خيرقه نين ساغ قولوندا دؤرد، سول قولوندا بئش اولماق اوزره توپلام دوققوز چينقيراق بولونماقدادير
• تورک دستانلارينا گؤره دوققوز اوغوزلاردان بؤيوک بير سوي تؤره ميشدير
• ياکوتلارا گؤره گؤک تانريلاري دوققوزدور
• تورک دستانلارينا گؤره اوغوزون ورديگي شؤلنده دوققوز ايله ايلگيلي اولاراق 900 آت، 9000 قويون کسيلميش و 90 حووضدا قيميز ياپيلميشدير
• آلتاي تورکلري نين بير قييامت تصويرينده دنيزين ديبينده دوققوز چاتاللي قارا داش واردير کي، قييامت زامانيندا بو داش دوققوز يئريندن آيريلاجاق، دميردن و قويو ساري رنگ ده آتلارا مينميش دوققوز ساواشچي اطرافا سالديراجاقدير (قايناق تورک ميتولوژيسي)
• اؤلن کيشي اوچون ياپيلاجاق اساس تؤرن اوچون چادير حاضيرلانير بو چاديرين بير چيخيش يئري، بير ده گيريش يئري واردير گيريش يئري بو دونياني، چيخيش يئري ده اؤته کي دونياني سمبوليزه ائتمكده دير شامان، چاديرين اؤنونه گله رک، گيريش يئرينه دوققوز کز وورور و بئله جه ضررلي جينلري اورکوتموش اولور
• خسته ليك تداويسي اوچون شامان داوولو اوزرينه سو اييه لريني تمثيل ائدن ايکي باليق تصوير ائديلير باليقلارين ايچ خسته ليكلريني ايگي لشديرديگينه اينانيلير اگر قام کؤتو روحلاردان داها گوجلويسه اونلاري داغ روحلاري نين خاني نين ياشاديغي دوققوز دنيزين سونونا قدر سوره بيلير اگر قام ضعيف سه ، يولون ياريسيندان دؤنر و باليق خسته ني يئنيدن آلت ائدر
• شامان جوببه سي نين ياخاسيندان ساللانان دوققوز كيچيك کوکلا اولگنين دوققوز قيزيني، كيچيجيك جوببه لر اونلارين البيسه لريني تمثيل ائدر
• آلتاي و سيبيريا شامانليغيندا اينانجا گؤره شامانلار گؤيه چيخارلار و گؤيون دوققوز قاتيني دولاشديقدان سونرا يئره ائنردي لر شامانين گؤيه چيخماسيندان اؤنجه بير تؤرن ياپيلير و شامان، دوققوز شامان چيراغي نين توتتوغو آغ بير کئچه اوزرينه قوناراق دوققوز دفعه دؤندورولوردو
• تانري اولگنين دوققوز اوغلو و دوققوز قيزي واردي اوغوللاري نين و ديگر ائلچيلري نين يارديمييلا کاميارا يوي(kamiara yoi) گؤستره رک اينسانلاري يوخاريدان يؤنتيردي بولوتلار، تانري اولگنين دويغولاريني يانسيتيردي
• تانري اولگنين دوققوز قيزي ايلاهي صافليقلاري و گوزلليکلري ندنييله آغ اولاراق آنيليردي آق، آلتاي تورکجه سينده جنّت دئمکدي قاملارين ايلهام پريلري اولان آغ -قيزلارين شامان داووللارينا رسيملري ياپيلير، کيمي زامان دا سمبوللري، شامان جوپپه سينه تيکيليردي ساده جه ايکي دانه سي نين آدي بيلينيردي: کيشتئي آنا و ائرکه سولدون (Kiştey Ana ve Erke Soldon)
• بير ده يئرآلتي دونياسي واردي کي بوراسي نين خاني ارليک دي ارليک خانين دا قاراقيزلار دئييلن دوققوز قيزي واردي قاملار، يئراوزونو يئرآلتينا باغلايان قاپي لاردان گئچديکلرينده ارليکين قاراقيزلاري، اَيلنجه و اويونلارلا قاملاري قانديراراق ايشلريندن ساخلايار، اونلاري اؤزلرينه چکردي لر. اصلينده چوخ آليملي دئييلدي لر. آما جيلوه لي، عيشوه لي ديشي دي لر.
• تورک قاغانلاري نين دوققوز توغو بولونوردو
• رادلوففون ساپتاديغي ماناس دستانيندا ماناسين گؤمولوشو آنلاتيليرکن، اؤلوسونون دوققوز گون بکله تيلديگي، ايشله مه لي گئييملري نين دوققوز پارچايا بؤلونوب خالقا اولاشديريلديغي آنلاتيلير
• عوثمانلي تورکلرينده ده گؤرولن، وئريلن آرماغانين دوققوز ساييسي ايله اؤلچولمه سي گلنگي چوخ اسکيلره دايانير
• ماركو پولو، چنگيزلي خاقانليغيندا بؤيوک خانا وئريلن آرماغانلارين دوققوز قات اولاراق سونولماسي گرکديگيني سؤيلر
• دده قورقوت کيتابيندا گئچن دوققوزلاما چارقاپ آرماغانلارين ان بؤيوگودور
• دده قورقوت کيتابيندا، دلي دومرول دوغدوغوندا باباسي دوققوز بوغرا اؤلدورور
• دده قورقوت کيتابيندا اوغوز بيگلري نين تويلاريندا اونلارا دوققوز قاراگؤزلو کافير قيزلاري ساغراق (بارداق، قدح) سوررلر، باديالار دوققوز يئرده قورولور، اوغوز آلپي اؤوونورکن دوشمانين دوققوزونو بير يئرينه سايديراجاغيني سؤيلر، دؤرد تور قادين ايچينده ان کؤتوسو صاباح له يين داها اليني ييخامادان دوققوز بولاماچ يئيَر
• "دوققوز " کلمه سي نين اسکي تورکجه ده کي سؤيله نيشي "توکوز" دور اسکي تورک بويلاري نين کيميلري نين آدلاريندا دوققوز سؤزجويو گئچر اؤرنک توکوز اوغوز (دوققوز اوغوز)، توکوز اوقور (دوققوز اوگقور)، توکوز تاتار (دوققوز تاتار)
• آلتاي شامانلاري، اوموزلاريندا دوققوز اوخ (Yebe) و ياي (Ya) سيمگه لريني اسكيك ائتمزلر اونلارا گؤره بو دوققوز اوخ ايله يايا، کوداي-دان تارتکان، ياني تانريدان اوزاتيلان شئيلردير
• آلتاي تورکلرينده شامان (قام)، اولگنه (تانرييا) قوربان سونماق اوچون گؤيه چيخار بو يولچولوق اوچ گون سورر قورباني گؤيون دوققوزونجو قاتينا چيخارينجا اولگنه سونار
• آلتاي تورکلرينه گؤره، يئر آلتي و گؤک دوققوز قاتدير
• آلتاي شامانيزمينده اولگنين دوققوز قيزي و دوققوز اوغلو وارکن، کؤتولويون سيمگه سي اولان ارليک خانين (ارليک خان بير تور شئيطاندير) دا عيني بيچيمده دوققوز قيزي ايله دوققوز اوغلو واردير
• يينه آلتاي تورکلرينده، اؤروس سارا(Örüs Sara) آديني داشييان باهار بايرامي دوققوز مارت دا قوتلانير
• آلتايليلارين گؤک تانري قورباني ايله داغ قورباني بايراملاري نين تؤرنلري دوققوز گون سورر
• آلتاي تورکلرينده ايلک باهار آيينينه ده دوققوز معصوم قيز ايله دوققوز معصوم اوغلان قاتيلير
• آلتاي تورکلري نين ياراديليش دستانيندا تانري، ائوره ني ياراديرکن بير ده دوققوز داللي بير آغاج يارادير سونرا تانري، هر دوققوز دالين کؤکوندن بيرر کيشي يارادير و هر کيشيدن بيرر اويماق تورر (توپلام دوققوز کيشي، دوققوز اويماق)
• آنوهين(Anohin)، آلتاي تورکلري نين اينانيشيندا يئر آلان و يئر آلتيندا ياشايان آبرا و يوتپا (Abra ve Yutpa )آدلي ايکي بؤيوک جاناوارلا ايلگيلي بيلگيلر وئريرکن بئله دئيَر: " ياشيل بير قوماشدان ياپيلميش و هؤرگولرله سوسلنميش آبرا- نين تصويري، شامانين گئيسي سينه آسيلير آبرا-نين باشي پوهو توك لري ((ülberk)) ايله سوسله نير گؤزو، پارلاق باقير(ميس) دويمه لردن، آياقلاري دا گئنل ليکله قيرميزي قوماشلاردان سئچيلميش يامالاردان ياپيلير بونلارا هؤرولموش دوققوز پوسکول ائکله نير " آلتاي تورکلري نين قوتسال ياشام (گؤک) آغاجي دا دوققوز داللي دير
• گونئي سيبيريادا ياشايان مينوسينسک تاتارلاري نين سؤيله ديگي بير دستاندا، ايرله خانين (İrle Han)ائوي نين اؤنونده بير قارا آغاج واردير بو آغاجين کؤکوندن دوققوز آغاج يوکسه لير
• بير گونئي سيبيريا ناغيليندا يئر آلتينداکي کؤتو روحلار، ناغيلين قهرماني اولان چوجوغا دوققوز زينجير وورور و حبس ائدرلر.
• قوزئي آسيا ناغيللاريندا آلتين يئله لي، گوموش اوزنگيلي، قويروغو دوققوز هؤرمه لي، دوققوز قولانلي آتلاردان سؤز ائديلير
• ساکا (ياکوت) تورکلري نين ار سوقوتوح (Er Sogotoh) دستانيندا گؤک، دوققوز قاتلي دير؛ يئنه بو دستاندا قاراخانين دوققوز قيزي واردير آيريجا گؤک روحلاري دا دوققوز عدد دير.
• گؤک تورکلر چاغيندا بير کيشي قاغان اولدوغوندا، بير قالخان (يا دا بير کئچه) اوزرينه قونوب، گؤيه قالديريلاراق دوققوز کز دؤندورولوردو .
• گؤک تورک آنيتلاريندا، توکوز ارسين (دوققوز ارسين) آدينداکي بير يئردن سؤز ائديلير
• هولاقونون خانيمي و ان ياخين دانيشماني اولان خيريستييان قادينين آدي دوققوز خاتون ايدي.
• تورک دستانلاريندا دوققوز آغاج، دوققوز بوي، دوققوز داللي آغاج، دوققوز دئو، دوققوز فلک، دوققوز اوغوز كيمي تعبيرلر چوخجا گئچر .
• تورکلر ارگنکوندان، بير ريوايته گؤره دوققوز مارتدا، بير ريوايته گؤره ده ييرمي بير مارتدا (نوروز بايرامي نين قوتلانديغي گون) چيخميشديلار.
كؤچورن :عباس ائلچين