تبریز خانلیغی

تبريز خانليغي – اون سککيزینجی عصرين اورتالاريندا کئچميش تبريز بيگلربيگليگي‌نين مرکزينده تبريز خانليغي يارانير. خانليغين اساسيني دونبولي طايفاسيندان اولان اميراسلان خان قويموشدور. خانليغين مرکزي ده تبريز شهري اولموش، خوي، ناخچيوان، قاراداغ، سراب و ماراغا خانليقلار ايله سرحدلنميشدي. اميراسلان خان قيسا بير زاماندا تبريز، خالخال، اردبيل و آذربايجانين بير سيرا جنوب ايالتلريني اؤزونه تابئع ائدير.تبريز اوغروندا موباريزه‌يه قوشولانلارين چوخ اولماسي بو شهره تئز-تئز هوجوملارا، شهرين الدن-اله کئچمه‌سينه سبب اولور. نادر شاهين قارداشي اوغلو ابراهيم ميرزه گوجلو اوردو ايله تبريزه هوجوم ائده‌رک شهري اله کئچيرير. لاکين مشهد و ايصفاهاندا باش وئرميش عوصيان خبريني ائشيديب مشهده قاييدير و دؤيوش زاماني هلاک اولور.

بوندان سونرا فتحعلي خان افشار تبريزي توتور و شهرين ايداره‌سيني نجف‌قولو خان دونبولي‌يه تاپشيرير.اورمیه خانليغي‌نين سوقوطوندان سونرا تبريز تام موستقيل خانليغا چئوريلير. 1780-جي ايلده ايسه خانليغين فعاليتينه سون قويولماقلا اراضيسي خوي خانليغينا بيرلشديريلير.

اينضيباطي قورولوش، ايداره‌چيليک و مدنيت

تبريز خانليغي اينضيباطي جهتدن تبريز، گونئي و مرند ماحاللارينا بؤلونوردو. ايلک دؤورلرده خالخال و اردبيل ماحاللاري دا خانليغين ترکيبينده اولموشدور. ماحاللاري نايبلر، کندلري ايسه کتخودالار ايداره ائديرديلر. خانليغين 10 مينه قدر حربي قووّه‌سي وار ايدي. دؤولتي غئيري-محدود صلاحيتلري اولان خان ايداره ائديردي.

تبريز شهري يئنه موهوم صنعت، تيجارت و مدنيت مرکزي اولاراق قاليردي. نايبلر يئرلرده خانين داياقلاري حساب اولونوردولار. شهر مأمورلاري دا نايب وظيفه‌سي داشيييرديلار. بوندان باشقا شهر مأمورلاري سيراسينا قالابگي، دارغا و گئجه قارووولونون باشچيسي اولان اساس‌باشي دا داخيل ايدي. نايب تصروفاتي ايداره ائدير، وئرگيلرين واختيندا ييغيلماسي اوچون خانين قارشيسيندا مسئوليت داشييير، موکلّفيتلرين يئرينه يئتيريلمه‌سيني طلب ائديردي.

تبريز شهري قديم تيجارت و صنعتکارليق مرکزي کيمي اؤز شؤهرتيني ساخلاميشدي. بورادا چوخلو باجاريقلي اوستالار ياشاديغيندان ديگر آذربايجان شهرلرينه اوستالار بورادان دعوت اولونوردو. اون سککيزینجی عصرين 70-جي ايللرينده آذربايجاندا اولموش روس سياحي س.قمئلينين معلوماتينا گؤره شاماخي‌لي محمد سعيد خان شهرده ايپکچيليگي برپا ائتمک اوچون تبريزدن شاماخي‌يا يوزه قدر اوستا دعوت ائتميشدير.

تبريز هم ده ايري توخوجولوق مرکزي کيمي شؤهرت قازانميشدي. بورانين ايپک محصوللاري اؤز کئيفيتينه گؤره ديگر شهرلرين محصوللاريندان اوستون ايدي. بو شهرده ايلده 60 مين تايا ياخين يوکسک کئيفيتلي محصول ايستحصال اولونوردو. او دؤورون سياحلاريندان بيري يازيردي: "شهر بازاري گئنيشدير. بورادا آسیا ماللاريندان باشقا آوروپا ماللاري دا ساتيلير. کاغيذ و يون ماتئرياللاري چوخدور. اينگيليس و هولند ماهودو، عالا شاللار و خالچالار، شوشه و چيني قابلار، بعضي پولاد اشيالار و س. تبريز بازاريندا کيفايت قدردير".

قایناقلار

کؤچورن: عباس ائلچن


آچار سؤزلر: آذربایجان خانلیقلاری
يازان : عباس ائلچین یکشنبه ۱۳۹۸/۰۱/۲۵ |