VLADİMİR MAYAKOVSKI’DEN ŞİİRLER

VLADİMİR MAYAKOVSKI’DEN ŞİİRLER

BİLİRİM GÜCÜNÜ SÖZCÜKLERİN

Bilirim gücünü sözcüklerin, o çınlayan sözcüklerin ben;

onların değil, o yığınları coşturan, kendinden geçiren,

başka sözcüklerin gücünü, çıkarıp ölüleri topraktan

tabutları meşeden adımlarla götürenlerin her zaman.

Gün olur okunmadan, basılmadan atılırlar da sepete,

bir çıktıları mı oradan gemi azıya alırlar elbette,

gümgüm öterler yüzyıllar boyu, tırmanıp gelen trenlerdir

öpüp yalamağa nasır tutmuş ellerini şiirin bir bir.

Bilirim gücünü sözcüklerin. Esip geçmiş de bir rüzgâr

bir halayın topraklarına düşmüş taçyapraklarıdır bunlar.

İnsandır bütün ruhu, dudakları ve bütün iskeletiyle.

çeviren:sait maden

BEN DE ÖYLE

Filo bile sonunda limana döner,

tren soluk soluğa koşar gara doğru,

Bense ondan daha hızlı koşmaktayım sana

-çünkü seviyorum-

budur beni çeken, sürükleyip götüren.

Cimri şövalyesi Puşkin'in, iner

bodrumunu karıştırıp seyretmeye.

Ben de, sevgilim

döner dolaşır gelirim sana.

Taparım,

benim için çarpan o yüreğe.

Sevinçlisinizdir evinize dönerken.

Atarsınız tıraş olurken, yıkanırken,

kirini pasını vücudunuzun.

Ben de aynı

sevinçle dönerim sana-

evime dönmüyor muyum

sana doğru

koşarken?

Yeryüzü insanları toprak ananın koynuna dönerler sonunda.

Hepimiz döneriz en son yuvaya.

Ben de öyle,

bir şey var

beni sana çeken

daha ayrılır ayrılmaz,

birbirimizden uzaklaşır uzaklaşmaz.

Çeviren : Bertan ONARAN

DİNLEYİN!..

Dinleyin !

Bu yıldızları böyle

her gece

niçin yakarlar ?

Herhalde birisine gerekli diye?

Herhalde yanmalarını isteyen birisi var?

Ve herhalde birisi

bu balgam parçalarını

inci diye sayıklar?

Ve zorlayıp

bir öğle vakti kalkan toz borasını

Tanrı katına varır

geç kalmak korkusu yüreğinde

yalvarır

öper Tanrı' nın elini merhamet dilenerek

ağlar -

anlatır kendisine niçin bir yıldız

gerektiğini -

bu azaba yıldızsız katlanamayacağını

Ve sonra o birisi

gezdirir boğuntusunu diyar diyar

sakin gözükmeğe çalışarak:

"Şimdi daha iyisin değil mi?"

diye sorar

yoluna ilk çıkana

"Korkmuyorsun artık

değil mi?"

Dinleyin!

Yaktıklarına göre bu yıldızları

böyle

her gece

Birisinin işine yaramaları şart

öyle değil mi

ve şart olsa gerek

gene her gece

hiç olmazsa bir yıldızın yanıp sönmesi.

Çeviren : Attilâ TOKATLI

İMAN

İstediğiniz kadar uzatın bekleyişi

gördüğüm şey öylesine berrak

ve bu berraklık bir masal gibi

öylesine bırakmıyor ki beni

şu uyağı koyunca

çok daha güzel bir hayata tırmanacağım

ikinci dize uyunca.

En basit bir soruya bile ihtiyacı yok artık:

Tüm ayrıntılarıyla görüyorum işte

nağme nağme yükseliyor

taş taş üstünde yükselir gibi

ve ne bir pislik ne de bir toz zerresi

tüm hatlarıyla görüyorum yükseliyor

pırıl pırıl yüzyıllardan katlarıyla

insanları diriltme atölyesi...

İşte

geniş alınlı kimyager

deneylerin kırışıklığı

çehresinde.

Kitaptan

- "Bütün Dünya'dır adı kitabın-

şöyle bir sayfa açıyor:

Yirminci Yüzyıl...

"Kimi diriltsek acaba?...

Mayakovski'yi?...

Yok canım! Yeni baştan yaşatmaya değmez o şair...

Daha güzel daha değerli daha iyi

birini arayalım..."

Ve nasıl haykırıyorum bilseniz

nasıl haykırıyorum avazım çıktığı kadar

buradan

Bitirmek üzere olduğum şu sayfadan:

"Boşuna karıştırma ilerki sayfaları!

Dirilmeyi hakkeden sadece ben varım!"

Çeviren : Attilâ TOKATLI

KEDER

Rüzgâr, umutsuz, boşuna

dövünüp durdu insafsızca.

Karartarak damlayan kanı

ürpertip damların omurgasını.

Ve bir yalnızlık düşkünü yine

doğdu dulkalmış ay gecede.

Çeviren : Erdal ALOVA

KTLELER ANLAMIYOR

Yazarla okurun

arasında

aracılar durur,

ve aracının

zevki

en ortalamadır.

Aracılar ordusunun

bu ortalama zevkinden

hem eleştiri

hem düzelti

binlercedir.

Sen

ne dersen

Aracı gene

bildiğini

okur:

"Ben

başka

bir insanım.

Nadson'un

şiirlerini

şimdiki gibi anımsıyorum...

İşçiler

kısa dizeleri

sevmiyor.

Ama Aseyev

aracılara

hâlâ sövüyor.

Ya noktalama imleri?

Bir nokta

sanki bir ben.

Siz

nokta ekerek

şiirleri süslüyorsunuz.

Yoldaş Mayakovski,

yambla yazsaydınız,

size her dize için

yirmi kuruş fazla öderdim."

Eleştirmen

on milyonların

bu iki temsilcisinin

yanından geçerken duygulandı.

Hiç bir ayrıcalıkları yoktur

et ve kemik...

İnsan insandır!

Ama akşam oturup

çay içerken övünür durur:

"Ben

bu işçi sınıfını

iyi tanırım.

Suskunluğunun

nedenini bilir

ruhunu okurum.

Ne bozulur,

ne umutsuzluğa düşer.

Böyle bir sınıftan

kim okunabilir?

Yalnızca Gogol,

yalnızca klasikler.

Köylüler mi?

onlar da aynı,

hiç bir ayrımı yok.

Şimdiki gibi anımsıyorum.

İlkyazdı, yazlıktaydı..."

Bizdeki yazarların

böyle boşboğazları

kitlelerin

sık sık

beynini bulandırıyor.

Ve devrim öncesinin

söz

fırça

ve keski sanatının

bir sürü örnekleri dolaşıp duruyor

ve aydın yetenekler

kitlelere akıyor.

Düşler,

güller

ve gitar sesleri.

Ben korkudan benzi uçmuş

yazarlardan

yoksul şiirlerinden

yakınmayı

artık bırakmalarını

rica ediyorum.

O böyle

birkaç

bayatlamış masalı,

saatlerce anlatır

açıklar,

bu umutsuz aydın

her şeyde bir kusur bulur:

"İşçiler ve köylüler

sizi anlamıyorlar" der.

Yazar

suçlu suçlu

boynunu büker.

Ama bu

en etkili eleştirmen

köylüyü

ilk kez

savaştan önce,

yazlıkta

alırken gördü.

İşçileriyse,

bundan daha az.

İkisini birlikte

bir su baskınında

tesadüfen gördü.

Bir köprüden

çevreye,

taşan sulara,

yüzen buzlara

bakıyorlardı.

Çünkü yönetici sınıf

artık sanattan da

en az sizin kadar

anlıyor

Sen kitlelere

yüksek kültürü

götür!

Böylesini ve benzerlerini.

Size de,

bana da,

köylülere de,

işçilere de

iyi kitap gerekli,

çünkü iyi kitap

anlaşılır.

Çeviren : Mehmet ÖZATA

...............................................................................

Nadson, Semyon Yakovleviç: Rus burjuva ozanı.

Aseyev, Nikolay Nikolayeviç: Sovyet ozanı.

Yamb: Bir kısa ve bir uzun heceden oluşan bir uyak.

PANTOLONLU BULUT'DAN

PANTOLONLU BULUT'dan (Giriş)

Pelteleşmiş beyninizde

kirden parlayan bir kanepede yan gelip yatan semiz bir uşak gibi

hayal kuran düşüncenizi,

kanlı bir yürek parçasıyla tedirgin edeceğim,

dalga geçeceğim, geberesiye küstah ve zehir dilli.

Tek bir ak saç yok ruhumda,

yaşlılığın çıtkırıldımlığı yok onda!

Dünyayı bozguna uğratarak sesimin gücüyle

yürüyorum - yakışıklı,

yirmi iki yaşında.

Çıtkırıldımlar!

Kemana yatırırsınız aşkı siz.

Kabalar, onu trampete yükler.

Fakat, tersyüz edebilir misiniz, kendinizi benim gibi,

Öyle ki, dudaklar kalsın ortada, salt dudaklar!

Çık da gel konuk odasından

gel de bir adam tanı,

kibirli, patiskadan ve melek soylu memur karısı.

Sen ki dudaklar çevirirsin aynı kayıtsızlıkla,

bir aşçı kadın nasıl çevirirse yemek kitabının sayfalarını...

İster misiniz

ten kudurtsun beni,

- ve gök gibi, renk değiştirerek ansızın -

ister misiniz

öylesine yumuşayım, sevecen olayım ki öylesine

hani, erkek değil de, pantolonlu bir bulut desinler bu!

İnanmıyorum çiçekli Nice diye bir yerin var olduğuna!

Benimle göklere çıkarılacaktır yeniden

hastane gibi bayatlamış erkekler,

ve atasözleri gibi yıpranmış kadınlar da...

Çeviren :Ataol behramoğlu

SON MEKTUP

(Şairin cesedinin yanında bulunmuştur)

Hepinize!..

İşte ölüyorum. Kimseyi suçlamayın bundan ötürü. Hele dedi-

kodudan, unutmayın ki, merhum nefret ederdi.

Anacığım, kardeşlerim, yoldaşlarım! Bağışlayın beni. İş değil

bu, biliyorum (kimseye de öğütlemem),ama benim için başka bir çı-

kar yol kalmamıştı.

Lili, beni sev.

Hükümet Yoldaş! Ailem : Lili Brik, anam, kız kardeşlerim ve

Veronika Vitoldovna Polonkaya' dan ibarettir. Yaşamlarını sağlar-

san, ne mutlu bana..

Bitmemiş şiirleri Brik'lere verin, ne lâzımsa onlar yapar.

"Bir varmış bir yokmuş"

derler hani :

Aşkın küçük sandalı

hayat ırmağının akıntısına

kafa tutabilir mi!

Dayanamayıp parçalandı işte sonunda...

Acıları

mutsuzlukları

karşılıklı haksızlıkları

h a t ı r l a m a y a b i l e d e ğ m e z :

Ödeşmiş durumdayız kahpe felekle.

Ve sizler mutlu olun

yeter.

Çeviren : Attilâ TOKATLI

VERSAİLLES

Krallar korurdu Versailles'i

tarih gözbebeğini.

bu yollardan koşarken

saraydan saraya

binerdi her Lui ve her Ludovik

yaylı, rahat

arabaya

yaldız, ipek

arasında

pelte gbi titreterek

on batmanlık göbeğini

ve sonra...

güvenerek bacakların

piston kollarına

Marseilles'in eşliğinde

ve bir yandan lanet,

lanet taca da, saraya da,

sapmıştı Versailles yollarına

külotunu toplayan

Kapet.

Bugün

aynı yolda yarışıyor

Paris otoları

Paris gürültülü, çalkantılı ve

şen

rantiyeler, Paris kokotları

dolaşıyor

Amerikan turistleri

bir de ben.

İşte Versailles. İlk hayret ünlemi:

Vay anasını! Soyarak el âlemi

amma da yaşamışlar

bu eski krallar

ne gaile, ne tasa!

Binden fazla salon

yüz yatak odası

ve her odada

hem bir yatak

hem bir masa.

Böyle bir sarayın

ikincisi yapılamaz

çalsan çırpsan hazineden

ömür boyunca

Sarayın arkasında

uzunca

havuzlar

Hayatları taze,

serin olsun diye

fışkırıyor sular akşam olunca

her yer havuz... kameriye, şadırvan

ve fıskiye.

"Gentille",

yani zevkli hayat için dümdüz

koru yollarında

sıralanmış Tanrı heykelleri

hem Apollonlar, hem de Venüs

ama kiminin kolu kopuk

kiminin burnu ve elleri

Pompadur'un apartmanı

az ötede

Büyük ve Küçük Triyanon

şurası

duşlar ve Pompadur hamamları

burası

bu dokuz on

oda, bir arada

Pompadur'un yatak odaları.

Bu mu hayat?

basit, adi,beylik,

ye, iç ve yat

Benois'nın

suluboya tablosuna istersen

kat

Ahmatova'dan

tatlı birkaç dörtlük.

Ortalığa bakındım

bütün eşya arasında

bir Antuvanet'in gece masasında

koca çatlağı beğendim.

İşte, devrim tarihinden bir an:

paldır küldür kaba botlar.

Marseilles inletiyor

Versailles Sarayı'nı

ve derken

çakıyor devrim kazığını

sankülotlar:

Küüüüt! Diye yaldızlı masaya

bir darbe

şaka niyetine

kraliçeyi giyotine

saçlarından sürüklerken.

Versailles bahçeleri güzel.

Güller türlü türlü

Bizde böyle kültür olsa,

gül değil, geniş makine kültürü

müzelere tıkılsa

eski ve gereksiz şeyler.

Emekçilere

bu bahçeye

hem çelikten hem de camdan

bir de Kültür Sarayı kondurulsa

gözü kamaştırsa

yeni stilde bir ihtişam

ve sarayın hacmi

bin iki bin değil,

milyona ulaşsa!

... Krala, markilere ve çarlara ibret,

unutmasın diye geçmişini

halk sırtından çalınan

varlıklarıyla öğünmesin diye

attı semaların giyotini

Antuvanet'in kellesini atar gibi

attı

yuvarladı akşam güneşini

Paris damları üstünde

ağır ağır ölsün diye.

Titreşiyor

yapraklar ince ince

dağılıyor

ıhlamur, atkestanesi kalabalığı

gölgeler siliniyor

göklerde ince bir yay

Akşam oldu.

Ve başına geçiriyor

saydam camdan gece kalpağını

bu saatte kapanan müze: Versailles

Çeviren : Güneş BOZKAYA

يازان : عباس ائلچین پنجشنبه ۱۳۸۹/۰۳/۲۷ |